ŞİRKETLER ARASINDA ORGANİK BAĞ VARSA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLULUK SÖZ KONUSU OLUP MAHKEMENİN İŞYERİ DEVRİ HÜKÜMLERİNE DAYANMASI HUKUKA AYKIRIDIR.

11.01.2021 538

YARGITAY

9. HUKUK DAİRESİ

Esas Numarası: 2016/10785

Karar Numarası: 2019/21385

Karar Tarihi: 02.12.2019

ÇALIŞILAN ŞİRKETLER ARASINDA ORGANİK BAĞ BULUNMASI HALİNDE İŞÇİLİK ALACAKLARINDAN ŞİRKETLERİN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLU OLDUĞU Organik Bağ İlişkisinde İşveren Sıfatı Olan Tüzel Kişinin, İşçinin İş Sözleşmesinden veya İş Kanunundan Doğan Haklarını Kullanmasının Engellenmesi İçin Temsilde Farklı Kişiliklere Yer Vermesinin Söz Konusu Olduğu - Bu Durumda Tüzel Kişinin Bağımsızlığının Sınırlanırp Organik Bağ İçinde Olunan Kişi İle Özdeş Kabul Edildiği - Tüzel Kişilik Hakkının Kötüye Kullanılması, Kanuna Karşı Hile, İşçiye Zarar Verme(Haklarının Alınmasını Engelleme), Tarafta Muvazaa(Hizmeti Kendisine Verdiği Halde Başka Bir Kişiyi Kayıtta İşveren Olarak Gösterme) ve Namı Müstear Yaklaşımı Nedeni İle Dolaylı Temsilin Söz Konusu Olduğu - Bu Durumların Söz Konusu Olduğu Halde Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Sureti İle Gerçek İşveren veya Organik Bağ İçinde Olan Tüm İşverenlerin Sorumlu Tutulduğu - Organik Bağ İse Şirketlerin Adresleri, Faaliyet Alanları, Ortakları ve Temsilcilerinin Aynı Olmasından, Aralarındaki Hukuki İlişkilerin Tespitinden Anlaşılacağı - Davalı Şirketlerin Aynı Adreste Faaliyet Gösterdiği - Aynı Alanda Faaliyet Gösteren Bu Şirketlerin Yetkilisi ve Müdürünün Aynı Olduğu - Davacının Bütünlük Teşkil Eden Çalışmasını Çalıştığı Yer, Yaptığı İş ve Pozisyonunda Herhangi Bir Değişiklik Olmadan Sürdürdüğü - Neticede Şirketler Arasında Organik Bağ Bulunduğu - Bu Nedenle Talep Edilen İşçilik Alacaklarından Her İki Şirketin de Müştereken ve Müteselsilen Sorumlu Olduğu

Özeti: Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi söz konusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir. Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme(haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa(hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil söz konusudur. Bu durumların söz konusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır. Davalı şirketlerin aynı adreste faaliyet gösterdiği, aynı alanda faaliyet gösteren bu şirketlerin yetkilisi ve müdürünün aynı olduğu, davacının bütünlük teşkil eden çalışmasını çalıştığı yer, yaptığı iş ve pozisyonunda herhangi bir değişiklik olmadan sürdürdüğü ve neticede şirketler arasında organik bağ bulunduğu, bu nedenle talep edilen işçilik alacaklarından her iki şirketin de müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. O halde, Mahkemece talep konusu alacaklardan davalı şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile iş yeri devri kurallarına göre sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin davalı .A.. Tekstil Şirketinde 08/02/2007 tarihinde işe başladığını, nakış makinacı olarak çalıştığını, kesintisiz olarak çalışmaya devam ederken 01/01/2010 tarihinde işçilerin tamamının evrak üzerinde aralarında organik bağ olan ve ortakları da aynı olan davalı ...B Tekstil Şirketi üzerine geçirildiğini, sigorta primleri ve maaş ödemelerinin bu şirket tarafından yapıldığını, bu işlemlerden habersiz olan müvekkilinin aynı iş yerinde ve aynı işi yapmaya devam ettiğini, işlemler yapılırken müvekkilinden ve diğer işçilerden yazılı rıza alınmadığını, sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmadığını, iş akdinin haklı olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ücret, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı ..A. Tekstil Boya San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...B Tekstil Tur. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, en son ücretinin 875,09 TL olduğunu, bu durumun imzasını taşıyan maaş bordroları ve SGK kayıtlarıyla sabit olduğunu, ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapıldığını, davacının 20,21/08/2014 tarihlerinde işe gelmediğini, 22/08/2014 tarihinde işe davet edildiğini, işe gelmemesi üzerine, iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddi ile ihbar tazminatı ve maddi tazminatın ... Tekstil Boya San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ödemesine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 08/02/2007-31/12/2009 tarihleri arasında davalı ... Ltd. Şti. nezdinde, 01/01/2010 tarihinden itibaren ise diğer davalı ... Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı, işçinin değişen iş verenlere ait iş yerlerinde ara vermeden çalışması halinde işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerektiği, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu, buna göre davalıların ihbar tazminatı ile iş akdinin sona eriş şekline göre maddi tazminat talep etme haklarının bulunmadığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile karşı davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı-karşı davacı ... Tekstil Boya San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Tekstil Tur. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Organik bağ ilişkisinde işveren sıfatı olan tüzel kişinin, işçinin iş sözleşmesinden veya iş kanunundan doğan haklarını kullanmasının engellenmesi için temsilde farklı kişiliklere yer vermesi sözkonusudur. Bu durumda tüzel kişinin bağımsızlığı sınırlanır ve organik bağ içinde olunan kişi ile özdeş kabul edilir.

Bu anlamda; tüzel kişilik hakkının kötüye kullanılması, kanuna karşı hile, işçiye zarar verme(haklarının alınmasını engelleme), tarafta muvazaa(hizmeti kendisine verdiği halde başka bir kişiyi kayıtta işveren olarak gösterme) ve namı müstear yaklaşımı nedeni ile dolaylı temsil sözkonusudur. Bu durumların sözkonusu olduğu halde tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenler sorumlu tutulmaktadır. Organik bağ ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılır.

Somut uyuşmazlıkta; dosya içeriği, tanık anlatımları ve ticaret sicil kayıtları dikkate alındığında, davacının 31.12.2009 tarihinde ...A Tekstil Şirketinden SGK çıkışının verilip 01.01.2010 tarihinde diğer davalı şirkete SGK girişinin yapıldığı, davalı şirketlerin aynı adreste faaliyet gösterdiği, aynı alanda faaliyet gösteren bu şirketlerin yetkilisi ve müdürünün aynı olduğu, davacının bütünlük teşkil eden çalışmasını çalıştığı yer, yaptığı iş ve pozisyonunda herhangi bir değişiklik olmadan sürdürdüğü ve neticede şirketler arasında organik bağ bulunduğu, bu nedenle talep edilen işçilik alacaklarından her iki şirketin de müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. O halde, Mahkemece talep konusu alacaklardan davalı şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile iş yeri devri kurallarına göre sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 02.12.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

ES Hukuk Bürosu, Şişli Avukatlık Bürosu, Mecidiyeköy Avukatlık Bürosu, Şişli Hukuk Bürosu, Mecidiyeköy Hukuk Bürosu

 

İletişim

ES HUKUK BÜROSU
ÖDEME YAPMAK İÇİN TIKLAYINIZ

Sosyal Medya

E-Bülten


BBC Röportajı